نمونه طرح درس جغرافیای ایران پایه دهم

نمونه جدول طرح درس روزانه

مشخصات كلي

نام درس : جغرافيای ایران

مبحث درس : جغرافیا علمی برای زندگی

مدت جلسه: 80 دقيقه

نام مدرسه : دبيرستان شاهدحضرت علی اکبر ع

تعداد دانش آموزان : 28نفر

كلاس و مقطع تحصيلي : پایه دهم

نام معلم : يوسفي

تاريخ : 3/7/96

هدف هاي كلي درس

آشنایی دانش آموزان با دانش جغرافیابه عنوان علمی برای زندگی

هدف هاي رفتاري درس

در پايان درس انتظار مي رود دانش آموز بتوانند:

1- - مفهوم جغرافيا را تعريف کنند.

2- - نقش دانش جغرافيا را در زندگي انسان توضيح دهند.

3- - براي ارتباط جغرافيا با ساير رشته‏ها مثال ارائه دهند.

4- - مفهوم مکان را با مثال‏هايي توضيح دهند.

5- - مفهوم روابط متقابل انسان و محيط را با مثالي توضيح دهند.

6- - مفهوم ديد ترکيبي در جغرافيا را با ذکر مثالي توضيح دهند.

7- - سؤالاتي براي مطالعه جغرافيايي محل زندگي خود (شهر، روستا) طرح کنند.

8- - تصاويري از کارایی متفاوت انسان در محيط طبيعي پيرامون خود ارائه دهند.

9- - نسبت به درس جغرافيا (جايگاه) احساس خوبي پيدا کنند.

10-انواع ارتباط بین انسان و محیط را بیان کند.

وسايل مورد نياز

نمايش فيلم از محيط‏هاي جغرافيايي يا تصاويري از محيط‏هاي جغرافيايي براي فهم روابط متقابل انسان و محيط و ديد ترکيبي ونمایش پاورپوینت های تهیه شده

قبل از ابتدا درس

بهترين شروع کار براي اين درس پرسش ابتدايي متن است: «آيا شناخت محيط در جهت بهبود کيفيت زندگي انسان نقش دارد؟».

از گروه‏هاي دانش‏آموزي بخواهيد که که با گفت‌وگو با يکديگر بررسي کنند که آيا پيش‏دانسته‏هاي قبلي آنها از محيط اطرافشان در جهت بهبود شرايط بهتر زندگي به آنها کمک کرده است يا خير؟

سپس با کمک يک پرسش مواردي از دانسته‏هايي که در سال‏هاي اخير به دانش‏آموزان کمک کرده است تا در زندگي خود بهتر عمل کنند را روي تابلوي کلاس بنويسيد.

در اين مرحله سعي کنيد با کمک دانش‏آموزان با تجزيه و تحليل موارد ذکر شده، به نقش دانش جغرافيا در زندگي انسان با توجه به عنوان درس، دست پيدا کنيد.

ارزشيابي ورودي

پرسش هائي از درس های جغرافیای پایه نهم که سال قبل مطالعه کرده اند درمورد محیط( به صورت شفاهي – كتبي ، تحقيقي ) مطرح شود.

آماده سازي

رئوس مطالب

جغرافیا چیست؟-مفاهیم اساسی دانش جغرافیا-کل نگری يا ديد ترکیبی در جغرافیا-

فعاليت هاي مربوط به روش ها

از طریق پاورپوینت و روش نماشی و روش های پرسش و پاسخ و بارش فکری وسخنرانی

ارائه درس جديد

رئوس مطالب

پاسخ به سؤال فوق، زمينة لازم شناخت دانش‏آموزان از علم جغرافيا به عنوان علمي براي زندگي بهتر را فراهم مي‏آورد.

سپس با نمايش شکل صفحه 3، ارتباط علم جغرافيا با ساير علوم را مورد بحث و گفت‌وگو قرار دهيد. بهتر است (بنابر جنس دانش‏آموزان) ابتدا يکي از شاخه‏هاي جالب را انتخاب کنيد و مثال‏هايي را به کلاس ارائه نماييد.

از دانش‏آموزان بخواهيد که با توجه به مفهوم جغرافيا بگويند چه مفاهيمي بايد اين علم را تشکيل دهد؟ با نمايش فيلم يا تصاوير از محيط‏هاي جغرافيايي، مباحث مربوط به مکان، روابط متقابل و ديد ترکيبي در جغرافيا را با گفت‌وگو و پرسش و پاسخ آموزش دهيد. تمام تلاش دبير بايد بر اين اصل استوار باشد که دانش‏آموزان با گفت‌وگو به موارد و اهداف دست ‏يابند.

دانش‏آموزان در سال‏هاي ابتدايي با مفهوم نياز و خواسته آشنا شده‏اند. از آنها بخواهيد که نحوة بازده انسان در محيط طبيعي براي رفع نيازها و خواسته‏ها را تجزيه و تحليل نمايند و در دو ستون مثال‏هايي از برطرف کردن نيازها و رسيدن به خواسته‏ها بزنند و اثرات هريک بر محيط طبيعي انسان را ذکر کنند.

براي ورود به ديد ترکيبي در جغرافيا مي‏توانيد يک‌بار ديگر از تعريف مفهوم جغرافيا کمک بگيريد و بر روي تابلو بنويسيد «روابط متقابل انسان و محيط» و از دانش‏آموزان سؤال کنيد که چه ويژگي در اين علم است و براي مطالعة آن، چه نکته‏اي مورد توجه قرار مي‏گيرد و چند سؤال در رابطه با يک مکان طرح کنيد و ديد ترکيبي را توضيح دهيد. از دانش‏آموزان بخواهيد فعاليت صفحه 6 را انجام دهند تا بحث ديد ترکيبي براي آنها واضح شود.

فعاليت هاي مربوط به روش ها

اسلایدهای تهیه شده درپاورپوینت نمایش داده می شود و قبل از هرچیزی ازدانش آموز سوال می شود و سپس معلم با کمک دانش آموزان پاسخ سوالات را با کمک نمایش پاورپوینت شرح می دهد.پاسخ فعالیت ها هم با کمک دانش آموزان داده می شود.

فعاليت هاي تكميلي

فعاليت هاي مربوط به روش ها

ارائه خلاصه درس توسط معلم و نوشتن آن روی تابلو و انجام فعالیت های مربوط به فعالیت های درس وحل آنها-معرفی سایت هایی درمورد جغرافیا و ارتباط انسان ومحیط ومحیط جغرافیایی و شاخه های جغرافیا

ارزشيابي تكويني

پرسش چند سؤال از دانش آموزان از روي نقشه ها و نگاره‌هاکتاب-پرسش ا زدانش آموزان درحین تدریس

به پایان کار ببرید

با کمک آنچه نوشته شده بر روي تابلوي کلاس، خلاصه‏اي از درس را با کمک دانش‏آموزان انجام دهيد. براي مرور کارایی انسان در محيط از صفحه 5 کتاب کمک بگيريد و از دانش‏آموزان بخواهيد با مشورت يکديگر فعاليت مربوط به اين صفحه را انجام دهند. همچنين پيشنهاد مي‏شود از دانش‎آموزان بخواهيد براي محيط جغرافيايي خود (شهر، روستا) سؤالاتي را مطرح کنند و سپس به آنها پاسخ دهند. پاسخ به سؤالات به آنها کمک مي‏کند که ويژگي‏هاي محل زندگي خود را مورد تجزيه و تحليل قرار ‏دهند و مفهوم مطالعة همه‌جانبه مکان را بهتر درک مي‏کنند (در انجام اين فعاليت مي‏توانيد از کتاب استان‌شناسي کمک بگيريد).

محورهای مهم ارزشیابی

بيان مفهوم جغرافيا، مکان، روابط متقابل و ديد ترکيبي همچنين ارائه مثال‏هايي از محيط جغرافيايي، توضيح جايگاه جغرافيا و ارتباط آن با ساير علوم، اظهارنظر درباره بازده مثبت و منفي انسان در محيط جغرافيايي و کليه مواردي که در انتظارات يادگيري مطرح شده، محور ارزشيابي هستند.

نمونه هایی از پرسش وپاسخ درس

1-جغرافیا را تعریف کنید.

جغرافیا علم تحلیل روابط متقابل انسان و محیط است.

2-به دست آوردن داده‌های درمورد کره زمین چه کمکی به ما می کند؟

دانش ما از محیط پیرامون و سایر مکان ها بیشتر شدن یابد.

3-نقش علوم مختلف مانند جغرافیا دربهبود زندگی بشر را شرح دهید.

انسان در طول تاریخ تلاش کرده است که ناشناخته های جهان هستی را معلوم و با استفاده از علوم مختلف، وضع زندگی خود را بهبود بخشد. یکی از علومی که به جرأت می توان گفت از قدیمی ترین دانش های بشری به شمار می رود، جغرافیاست.

4-واژه جغرافیا اولین بارتوسط کدام دانشمند یونانی به کاربرده شد؟

اراتوستن

5-مفهوم لغوی جغرافیا را بنویسید.

جغرافیا شامل کلمات(GEOزمین) و(GRAPHYترسیم) می باشد یعنی ترسیم زمین.

6-تعریف جغرافیا ازنظراراتوستن را بنویسید.

مطالعه زمین به عنوان جایگاه انسان

7-اهمیت دانش جغرافیا را بنویسید.

جغرافیا آن قسمت از دانش بشری است که به انسان کمک می کند با مشخصه های طبیعی و انسانی و روابط بین آنها در محیط آشنا شود و از آنها در جهت بهبود زندگی خویش استفاده کند.

8-ارتباط بین جغرافیا با سایرعلوم را شرح دهید.

بین جغرافیا و سایر رشته ها ارتباط وجود دارد. جغرافیا با کمک گرفتن از سایر علوم به سؤالات خود پاسخ می دهد.

بنابراین برخی جغرافیا را پلی بین رشته های مختلف علوم می دانند که علوم طبیعی را به علوم انسانی پیوند می دهد.

9-سه شاخه اصلی دانش جغرافیا را نام ببرید.

الف-جغرافیای طبیعی

ب-جغرافیای انسانی

پ-فنون جغرافیایی

10-شاخه های اصلی جغرافیای طبیعی را نام ببرید.

الف-ژئومورفولوژی

ب-جغرافیای آب ها

پ-آب وهوا شناسی

ت-جغرافیای خاک ها و....

11-شاخه های جغرافیای انسانی را نام ببرید.

الف-جغرافیای جمعیت

ب-جغرافیای سیاسی

پ-جغرافیای اقتصادی

ت-جغرافیای شهری و....

12-مهم ترین فنون جغرافیایی را نام ببرید.

الف-سنجش از دور

ب-سیستم داده‌ها جغرافیایی(gis)

پ-نقشه کشی یا کارتوگرافی

13-هریک از شاخه های جغرافیا از کدام علم بهره می برد؟

ژِئومورفولوژی(زمین شناسی)

آب وهوا شناسی(هواشناسی)

کارتوگرافی(هندسه)

جغرافیای سیاسی(علوم سیاسی)

14-مفاهیم اساسی دانش جغرافیا رانام ببرید.

مکان و روابط انسان ومحیط

15-تعریف مکان رابنویسید.

بسیاری از فعالیت های انسان در جا و محل معیّنی انجام می شود. این جا و محل را مکان می نامند؛ به طورمثال: خانه، مزرعه، مدرسه و کارخانه هر کدام، مکان است.

16-نحوه تغییرشکل مکان ها چگونه انجام می شود؟

در هر مکان، پدیده های مختلفی هستند که بر یکدیگر تأثیر گذاشته و به نوبه خود از هم تأثیر می پذیرند؛ به طورمثال یک روستا را در نظر بگیرید که خاک، آب، سرمایه و نیروی انسانی آن بر نوع اشتغال آن تأثیر می گذارد. این روند تأثیرگذاری و تأثیرپذیری به صورت جریانی پیوسته در مکان ادامه دارد و سبب تغییر شکل مکان ها می شود.

17-دوعامل مهم درجغرافیا را نام ببرید.

انسان ومحیط

18-محیط طبیعی متعادل است یا نامتعادل؟

متعادل

19-انسان چگونه توانست تا ازمحیط خود بهرمند شود؟

با ورود انسان، زمینه های تغییر در محیط فراهم می شود. هوش و استعداد انسان به او در جهت تغییر کمک میکند تا از محیط خود بهره مند شود.

20-چه عواملی موجب گسترش دسترسی انسان برمحیط شود؟

در دهه های اخیر، فناوری به کمک انسان آمده و سبب شده است که انسان در محیط، تأثیر بسیاری بگذارد. فناوری های نوین، انسان را قادر به بهره برداری از اعماق زمین کرده و میزان دسترسی انسان را گسترش داده است.

21-محیط جغرافیایی چیست وچگونه به وجود می آید؟

انسان برای رفع نیازهای خود به تغییر محیط دست می زند و درحاصل محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل می شود.

22-دوگونه بازده انسان در ارتباط با محیط طبیعی را بنویسید.

الف-درک توان ها و استفاده از منابع برای رفع نیازها

ب-نگاه سودجويانه برای رسیدن به خواسته ها

23-چراجغرافیا علمی برای زندگی بهتر است؟

از آنجا که جغرافیا توان روابط متقابل انسان را با محیط، مطالعه و ارزیابی می کند، بنابراین شناخت توان ها و ظرفیت های محیطی بدون دانش جغرافیا ممکن نیست؛ پس جغرافیا علمی برای زندگی بهتر است.

24-روش مطالعه درجغرافیا چیست؟

کلّی نگری یا دیدترکیبی

25-چرا روش مطالعه درجغرافیا کلی نگری یا ترکیبی است؟

زیرا اجزاء و عوامل محیط جغرافیایی در ارتباط با یک دیگر عمل می کنند.

26-اهمیت دید ترکیبی برای جغرافی دان را شرح دهید.

دید ترکیبی به جغرافیدان کمک می کند تا به طور همه جانبه و جامع، پدیده ها را با تمام خصوصیت های آن در یک مکان مورد مطالعه قرار دهد.

27-اگربخواهیم روستایی را با دیدترکیبی مطالعه کنیم باید به چه عواملی توجه کنیم؟

الف-میزان شیب روستا

ب-منابع آب سطحی وزیرزمین روستا

پ-وضعیت راه ها فرصتات زیرساختی روستا

ت-وضعیت سیل خیزی و زلزله خیزی روستا و......